– Epidemia koronawirusa wpłynęła na zmianę naszego stylu życia. Nagłe ograniczenie aktywności fizycznej oraz wzrost natężenia stresu spotęgował ryzyko zachorowania na choroby cywilizacyjne. W tym czasie zauważyliśmy mniejszą liczba przeprowadzonych badań w porównaniu do poprzedniego roku, które umożliwiłyby ich wczesne wykrycie, dlatego zdecydowaliśmy się na wprowadzenie programu badań profilaktycznych 40 PLUS

– poinformował dr Adam Niedzielski, Minister Zdrowia.

Szef resortu zdrowia podkreślił, że w tym roku każdy Polak, który ma 40 lat lub więcej będzie mógł otrzymać jednorazowy dostęp do bezpłatnego pakietu badań diagnostycznych obejmującego od 6 do 12 rodzajów badań.

Zgodnie z założeniami programu, każdy uprawniony będzie mógł skorzystać z pakietu badań diagnostycznych w punkcie, który będzie realizował program Profilaktyka 40 PLUS. NFZ nie będzie organizował konkursu ofert. Placówki medyczne będą mogły zgłosić się do programu.

Pakiety badań

Profilaktyka 40 PLUS zakłada realizację badań diagnostycznych w formie pakietów dla kobiet i mężczyzn oraz pakietu wspólnego.

Pakiet badań diagnostycznych dla kobiet będzie zawierał:

• morfologia krwi obwodowej ze wzorem odsetkowym i płytkami krwi
• stężenie cholesterolu całkowitego albo kontrolny profil lipidowy
• stężenie poziomu glukozy
• oznaczenie hemoglobiny glikowanej HbA1c
• kreatynina
• badanie ogólne moczu
• kwas moczowy
• krew utajona w kale

Pakiet badań diagnostycznych dla mężczyzn będzie zawierał:

• morfologia krwi obwodowej ze wzorem odsetkowym i płytkami krwi
• stężenie cholesterolu całkowitego albo kontrolny profil lipidowy
• stężenie poziomu glukozy
• oznaczenie hemoglobiny glikowanej HbA1c
• kreatynina
• badanie ogólne moczu
• kwas moczowy
• krew utajona w kale
• PSA (badanie w kierunku raka prostaty)

Pakiet wspólny dla kobiet i mężczyzn

• pomiar ciśnienia tętniczego
• pomiar masy ciała, wzrostu, obwodu w pasie oraz obliczenie wskaźnika masy ciała (BMI)
• ocena miarowości rytmu serca

Profilaktyka 40 PLUS – po co?

Nowy program zdrowotny pn. „Profilaktyka 40 PLUS” będzie realizowany od 1 lipca do 31 grudnia 2021 r.
Głównym jego celem jest profilaktyka chorób z powodu obniżonej zgłaszalności do lekarzy w 2020 r. w związku z pandemią koronawirusa. Wiele chorób, zwłaszcza w swoim początkowym stadium rozwoju, nie daje niepokojących objawów. Dzięki badaniom profilaktycznym można wykryć chorobę bardzo wcześnie i uniknąć długotrwałego, a czasem nieskutecznego leczenia, które jest konsekwencją zbyt późnej diagnozy.

Dominującymi przyczynami zgonów Polaków wciąż pozostają choroby układu krążenia i nowotwory. Choroby układu krążenia są w Polsce główną przyczyną śmierci (ok. 43,3 proc. ogółu zgonów), a zaraz po nich plasują się nowotwory (ok. 25,8 proc. ogółu zgonów w 2016 r.).

Wśród Polaków prawdopodobieństwo zgonu spowodowanego przez choroby układu krążenia jest około 60 proc. wyższe niż u przeciętnego mieszkańca UE. Nowotwory złośliwe są drugą co do częstości grupą przyczyn zgonów ludności Polski. Choroby układu krążenia i nowotwory są łącznie przyczyną ponad dwóch trzecich wszystkich zgonów w Polsce.

Profilaktyka potrzebna

Idea wprowadzenia pakietu badań profilaktycznych na szeroką skalę jest jak najbardziej zasadna, co pokazują badania Fundacji MyPacjenci. 79,8 proc. Polaków jest za planem odbudowy zdrowia po epidemii COVID-19. 74,3 proc. respondentów widzi konieczność zwiększenia dostępności do wczesnej diagnostyki, zaś 60 proc. oczekuje działań o charakterze prewencyjnym.

Jak mówi serwisowi Prawo.pl dr Jerzy Friediger, członek Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej, dyrektor Szpitala Specjalistycznego im. Stefana Żeromskiego Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Krakowie, pomysł uruchomienia programu badań profilaktycznych dla populacji powyżej 40. roku życia jest zdecydowanie godny pochwały, jednak, jego zdaniem, należy go jeszcze uzupełnić o pewne szczegóły, np. o informację o badaniu płuc, gdyż rak płuca jest najczęstszym nowotworem u obu płci.

Pogłębiona diagnostyka

Jak podaje Prawo.pl, na konieczność rozszerzenia projektu o diagnostykę pogłębioną w obszarze onkologii, ale także kardiologii w przypadku pacjentów z grup ryzyka zwracają uwagę też Pracodawcy RP.

– W propozycji pakietów badań należałoby uwzględnić cytologię w celu prewencji raka szyjki macicy i innych nowotworów układu rozrodczego, co może zwiększyć wczesną wykrywalność tego śmiertelnego schorzenia oraz mammografię w celu wczesnej diagnostyki raka piersi

– mówi dr Andrzej Mądrala, wiceprezydent Pracodawców RP.

Z kolei wojewoda kujawsko-pomorski, ale też Rzecznik Praw Pacjenta oraz NFZ uważają, że należy także dodać badanie TSH.

Według informacji portalu w wielu stanowiskach do projektu pojawiła się też propozycja uzupełnienia pakietu o enzymy wątrobowe: AlAT, AspAT, GGTP, których nieprawidłowe wartości sugerują chorobę wątroby i mogą uruchomić dalszą diagnostykę (NAFLD, uszkodzenia alkoholowe, polekowe, wirusowe i inne zapalenia wątroby). Ta uwaga została przez Ministerstwo Zdrowia uwzględniona.

Źródło: opracowano na podstawie gov.pl oraz PAP/Prawo.pl
Fot. Gordon Johnson/Pixabay

Przeczytaj też Polki boją się badać

Artykuł Program Profilaktyka 40 PLUS pochodzi z serwisu Fitness Biznes - Portal B2B branży fitness.